Kürtaj , Nasıl Mı?
Jinekolog Op.Dr.Nevra Topalismailoğlu
Kürtaj rahim içinden doku almak anlamına gelir. Genellikle rahim içindeki gebeliğin özel bir yöntemle sonlandırılması amacıyla yapılmaktadır. Halk arasında kürtaj işlemi (tıbbi tahliye) için “kürtaş” , “gebelik sonlandırma” , “küretaj” ve “bebek aldırma” tabirleri de kullanılmaktadır.Kürtaj işlemi gebelik sonlandırma dışında tanı amaçlı biopsi veya tedavi amaçlı bir işlem olarak da uygulanır. Tıp dilinde D&C (dilatasyon ve küretaj) olarak ifade edilir.
istenmeyen gebelik meydana geldiğinde yada tıbbi olarak kürtaj
gerektiğinde (boş gebelik,bozulmuş gebelik,tam olmayan düşük
gibi nedenlerle ) müdahale vakit geçirmeden yapılmalıdır.
Gebelik haftasının büyümesi işlem risklerinin ve işlem esnasında kullanılacak tahliye kanüllerinin çaplarının büyümesine
ve işlem süresinin uzamasına
neden olacaktır.Tüm bunlar kürtaja ait risklerin görülme oranını
arttırır. Gebelik kesesinin son adet tarihinin ilk gününe göre 5
haftada ultrasonografi ile görüleceği dikkate alınırsa 5-6.
haftada müdahalenin yapılması uygundur.
Çiftler genellikle gebelik haftalarını
hesaplarken yanlış hesaplamalar yapmaktadır. Bir gebelik haftası
hesaplanırken gebeliğin muhtemel oluşma anı yani ilişkinin
olduğu gün gebelik haftası hesaplamasında dikkate alınmaz!!! Gebelik haftası hesaplamasında en son görülen adetin ilk
gününden itibaren bu güne kadar geçen süre hesaplanarak gebelik
haftası belirlenir. Örneğin 10 eylül son adet tarihinin ilk günü
ise 25 ekim’de gebelik 6 haftalıktır.Gebelik haftasının tam
hesabı için
“beklenen doğum
haftanız”
isimli otomatik hesaplayıcı da kullanılabilinir.
Kürtajın tüm riskleri gebelik haftası büyüdükçe artar ve kürtaj
işlemi sonrası hastanın kendini toparlama süresi de uzar.
Yasal sınırlarda kürtaj işlemi için uygun haftada tespit edilen istenmeyen gebeliklerde kürtaş işlemi lokal anestezi (bölgesel uyuşturma) yada genel anestezi (koldan yapılan iğne ile uyutularak) altında uygulanabilir. Genel anestezi işlemin tümüyle ağrısız seyretmesi açısından çağdaş ve etkili bir yöntemdir. İlk kez kürtaj işlemi yaptıran ve sezaryen ile doğum yapmış hanımlarda genel anestezi ile kürtaj işlemini yaptırmalarını öneririz. Normal doğum yapmış ve daha önceden kürtaj deneyimi olanlar lokal anestezi ile de küretaj yaptırabilirler.
Kürtaj işlemi hangi amaçlarla yapılır ? Küretajın türleri nelerdir?
1. Gebelik Boşaltımı
(gebelik sonlandırılması,tıbbi tahliye,istenmeyen gebelik)
Üreme çağındaki kadınlarda en sık uygulanan kürtaj şeklidir.
İstenmeyen gebeliklerin sonlandırılması amacı ile yapılır. 18
yaşından büyük kadınlarda 10 haftaya kadar kendi rızası ile
yapılır, resmi olarak evli ise eşinin onayı alınır. Dünyanın pek
çok ülkesinde ve de bizde gebelik sonlandırılması (kürtaj) halen
vakum tekniği ile yani enjektör içersine negatif
basınçla çekme şeklinde uygulanmaktadır. Bu teknik ve kürtaş
işleminin safhaları sitemizin diğer sayfalarında detaylı bir
şekilde anlatılmaktadır.
2. Probe Küretaj (PC)
Kanama bozukluklarında ve özellikle menopoz sonrası kanamalarda
teşhis amaçlı yapılan işlemdir. Özel aletler (küret) ile rahim
içi dokusu kürete edilir (kazınır). Amaç rahim içindeki kanamaya
sebep olan dokunun ve kalınlaşmış endometriyumun tamamını
almaktır. Şiddetli ve uzun süreli kanamalarda hem altta yatan
sebebi tespit edebilmek hem de aşırı kanamayı durdurmak
amacıyla uygulanabilir.
Bu işlem sayesinde patolojiye gönderilen kürtaj dokusu ile;
endometrial hiperplazi, rahim kanseri, rahimde yaşa bağlı
zayıflama (atrofi) teşhisi konabilir.
3. Fraksiyone küretaj
Uygulanış amacı probe küretaj ile hemen hemen aynıdır. Ancak
burada rahimin içini döşeyen zar tabakasından ve rahim ağzının
içini döşeyen kanaldan ayrı ayrı örnekler alınır ve patolojik
incelemeye gönderilir. Özellikle rahim kanseri ve rahim ağzı
kanserinin ayrımında önemli bir teşhis aracıdır. Rahim içi
kanaldan parça alınmasına “endoservikal küretaj” ismi de
verilmektedir.
4. Revizyone küretaj (Rest küretaj,RC)
Kendiliğinden olan bir düşükten sonra içeride kalan fetusa yada
placentaya (eş) ait parçaları temizlemek için yapılan küretaja
verilen isimdir. Düşüğün tam olduğu yani içeride parça kalmadığı
düşünülse bile revizyone küretaj yapılabilir. Tekniği normal
gebelik sonlandırmadaki teknik ile aynı olmasına rağmen bazen
içeride kalan plasenta parçaları rahim içine yapışmış
olabileceği için ,rahim içini tam temizleyebilmek için metal
küret aletlerinin de kullanılması gerekebilmektedir.
Ayrıca doğumdan sonra içeride plasenta (çocuğun eşi) parçaları
kaldığından şüpheleniliyorsa, özel küretler ile kalan parçalar
alınır. Bu işlem de revizyone küretaj olarak
değerlendirilir. Diğer adı bomm küretajdır ( bum kürtaj).
5. Endometrial Dating
(günleme)
İnfertilite (kısırlık) teşhisinde yumurtlamanın olup olmadığını
anlayabilmek için adet adetin 21. gününde rahim içersinden örnek
alınır.
Yumurtlamadan sonra salgılanan progestron hormonunun etkisi ile
endometrium sekresyon (salgılama) fazına girer. Endometrial
dating'de amaç endometrium durumunun adet siklusu ile uyumlu
olup olmadığı anlamaktır. Bu amaçla rahim içinden özel bir küret
ile tek bir örnek alınır. Günümüzde bazı merkezlerde bu
endometriyal dating işlemi için plastik özel kanüller (pipelle)
kullanılmakta ve bu işeleme “pipelle biopsi” ismi de
verilmektedir.
Yumurtlama varlığını ve aynı zamanda kalitesini test etmek
amacıyla yakın bir tarihe kadar oldukça yaygın uygulanan bu
yöntem (endometrial dating) yani rahim iç tabakasının günlemesi
artık günümüzde yavaş yavaş geçerliliğini yitirmektedir ve
giderek daha az sayıda hekim bu işlemi talep etmektedir.
Kürtaj olmak güvenli mi?
Evet, kürtaj işlemi
eğer deneyimli bir uzman tarafından gerekli tüm özen
gösterilirse olabilecek en az risk ile güvenli bir şekilde
yapılabilmektedir. Fakat maalesef bir çok kadın "ucuz kürtaj"
olabilme amacı ile gerekli steriliteye , tekniğe uyulmayan ve
kürtaj işlemini kimin dahi yaptığını bilmedikleri kliniklerde
riskler alarak kürtaj olabilmektedirler. Kürtaj işlemi uzman ve
deneyimli hekimler tarafından tabii ki minimum risk ve güvenle
uygulanabilmektedir.
Kürtaj İle İlgili Diğer Yazılar
Sırası İle Aşağıda Okuyabilirsiniz;
Kürtaj tekniği
Kürtajın riskleri
Kürtaj fiyatları
Kürtaj ile ilgili sık sorulanlar